Yumurta Hücresi Üretimi

Anne karnındaki ceninin bel kemiğinin her iki yanındaki dokular, ceninin kromozom yapısı dişi ise yumurtalık şeklinde farklılaşmaya başlar. Farklılaşan yumurtalıkta gebeliğin 6. haftasında yumurtanın ana hücreleri (oogonia) belirginleşir. 20. haftaya kadar ana yumurta hücreleri bölünerek çoğalır. Daha sonra, 46 kromozomlu bu hücreler kromozom sayısını yarıya indirecek bölünme aşamasına girerler. Gebeliğin 7 ve 9. aylar arasında oluşan bu bölünme tamamlanmaz. Bölünme aşamasında kalan bu hücreler oosit adını alırlar. Etrafı bir hücre tabakasıyla çevrilen oositler, yumurtalıkta sessizce beklemeye başlarlar. Bunların sayısı belirlidir ve da ha sonra değişmez. Yani kadın yumurtalığı, erkektekinin aksine belli sayıda üreme hücresine sahiptir.
Doğumdan ergenliğe kadar, yumurtalıkta değişmeden bekleyen oositler, ergenlikten sonra gelişerek olgun yumurta hücresi haline geleceklerdir. Ancak, bunların %99’u çeşitli nedenlerle yok olurken, sadece % 1 kadarı gelişerek yumurta hücresine dönüşmektedir.
Yumurtalıklardaki olgunlaşmamış yumurta hücresi üretimi (oosit) sayısı şöyledir:
Ceninde mevcut olan oosit sayısı: 7-20 milyon
Doğumda mevcut olan oosit: 2 milyon
Ergenlikte mevcut oosit: 200-400 bin
Kadın üreme çağında gelişme gösteren oosit: 8000
Kadında yumurtlamada oluşan periyot sayısı: 300-400
Her bir periyotta gelişen yumurta sayısı: 1-2
Ergenlikte beynin hipofiz bölgesinden salgılanan hormonların (FSH ve LH) etkisiyle kadın periyodu başlar. Her periyotta olgunlaşmamış yumurta hücrelerinden bir kaç tanesi (3-30 arasında olabilir) gelişme sürecine girer. Bunlardan bir iki tanesi ancak gelişmesini tamamlayabilecektir. Olgunlaşmaya başlayan yumurta hücresi, çevresini saran hücrelerle beraber büyür ve gelişir. Başlangıçta 50 mikron kadar olan yumurta ve çevresindeki hücreler (primordial follikül), yaklaşık 14 gün sonra 1-2 cm çapa erişir (olgun grat follikülü). Kistik bir yapı şeklinde görülen bu doku içinde, yaklaşık 150 mikron çaplı yuvarlak yumurta hücresi mevcuttur.